Mer esch völlig klar, dass es verschiedeni Dialekte ged uf Schwiizerdütsch. Mängisch fahrsch nome es Dorf wiiter ond scho tönt üsi Sproch weder völlig andersch. Dorom esch au klar, dass mer Schwiizerdütsch völlig verschiede chan schriibe ond läse. Das zeigt sech ja nome scho im Bärndütsch: De Buechstabe «e» werd det ganz anders usgsproche. So en Buechstabe hemmer im Lozärndütsch gar ned. Drom fallts de Bärner:inne mängisch schwär, es Lozärndütsches Wort z'läse. Es tönt denn phonetisch falsch, wenn sie's usspräched. Be mer chonnd no dezue, dass ech langi Ziit en Frönd gha ha us em Kanton Schwyz. Mer passierts drom oft, dass ech denn ned «ech» schriibe sondern «ich». Optisch gfallts mer besser, aber wenni scho so klugscheisserisch wett due, denn esch ja denn scho no wechtig, dassi mi probiere, a mini eigene Regle z'halte. Jedefalls mach ech i dem Text ganz secher tuusig Fähler (wenn's als Fähler wettsch bezeichne). Aber schlemm esch das jo ned. Zumindescht ned alles.

Es ged Sache, die göhnd ächt ned!

Ech geb mer ja werklech Müeh, kei müehsame Mönsch z'sii. Mängisch glingts mer, mängisch ned. Aber es ged so Sache, do löpfts mer de Huet. Ech due das do gärn mol chli beschriibe. Ech wär nämlich sehr gspannt, öbs do osse no meh so komischi Mönsche ged wie mech, wo bi so Sache e Krise öberchömed.

Horror Nr. 1: 

Also öppis vom Schlimmschte, woni je gseh han: Wenn Lüüt de Buechstabe «c» ned schriibed. Die schriibed denn so «Ish din Obig frei oder hesh öppis los?» Was zur Höll? Wieso schriibsch du ned «sch»? Zom Ziit spare? Oder well der Sprachlichi Ästhetik werklech sooo egal esch? Ech werds nie nie nie nie verstoh. Ächt mann... rege mi grad wieder uf.

Horror Nr. 2: 

Ech werde jetzt secher vielne uf de Schlips trätte. Aber: Es ged genau ei Art, wie mer das Wort «öppis» cha schriibe. Nämlech genau SO! Alles andere esch phonetisch en völlige Quark. Öberlegged mol, wie mer die Wörter luut wörd säge:

• öpis (tönt wie d'Mehrzahl vomene alte Opa, emne Öpi)
• öbis (do werds «ö» lang usgsproche, well nachher kei Doppelkonsonant folgt. Also tönts ö viel flacher ond d'Betonig liid uf em ö ond ned uf em b)
• öbbis (Was mer sech do öberleid, esch mer jo schleierhaft. Det werd de Buechstabe ö eifach chorz, aber flach usgsproche, ond es esch emmerno es b statt es p was öberhaupt kei Senn macht)

Horror Nr. 3: 

Do chonnd mi persönlichi Horror. Dä hed zwar ned so vell z'tue met em Schriibe. Aber er esch wechtig ond muess drom i die Liischte. Ganz vell Lüüt mached en Fähler im Schwiizerdütsch. Es goht oms Wort «ÜBERZEUGT». Wenn mer das Wort uf Schwiizerdütsch seid, denn heisst das «ech be öberzügt». SO OND NED ANDERSCH! Es goht mer jetzt ned um d'Schriibwiis. Sondern um's Wort sälber. Ganz vell Lüüt säged: «ech be öberzoge». Ond das esch sowas vo falsch. Es hed au nüd met Dialekt z'tue! Es esch eifach s'falsche Wort. Öberzoge esch mer vo mer us met Schoggi oder mer hed s'Konto öberzoge oder en Schuelstond. Das Wort chonnd vo «ÜBERZIEHEN». Das send völlig verschiedeni Wortstämm. Bitte düend die Weisheit wiiter verbreite. Es wär mer es Aliege :)

‍

Ech schriibe werklech gärn und liebe die Dütschi Sproch. Aber ech glaube ech ha no nie so lang amne Text gha wie a dem. Ech wörd mech sälber mal gärn no meh met de Schwiizerdütsche Grammatik befasse, denn ech be mer secher, dass i dem Text sehr vell phonetischi Fähler stecked. Vo dem her hoff ech, dass ehr min Text chli met Humor nähmed. Usser Punkt 3. Das meini imfall mega ärnscht! Dä esch wechtig! Danke, ha gschlosse.

‍

‍